Wodowskaz na Bugu we Włodawie jest atrakcją turystyczną miasta.

Wodowskaz we Włodawie — zagospo­da­rowane otoczenie przy znaku granicznym 015

Tablica z histo­rycznymi faktami dotyczącymi mostu na Bugu we Włodawie.

Znak 015

Poziom wody na Bugu we Włodawie

Wśród wielu atrak­cyjnych miejsc i obiektów we Włodawie, nie bez powodów, coraz większą ciekawość wzbudza słynny z codziennych komuni­katów radiowych, włodawski wodowskaz.

Na przedłu­żeniu ulicy Lubel­skiej, poniżej nasypu pozostałego po znisz­czonym w czasie II wojny światowej moście, w sąsiedztwie polskiego znaku granicznego Nr 015 (w przeszłości 1137) zbudowany został 1 października 1965 r. obecny włodawski wodowskaz.

Najczę­ściej budowane i spotykane są wodowskazy łatowe, natomiast włodawski to solidna budowla, jeden z niewielu w Polsce wodowskazów skośnych, zwanych też schod­kowymi. Wodowskazy skośne ułatwiają pomiar przy przesu­wa­jącej się linii brzegowej wraz ze zmianą stanu wody. Najoka­zalej włodawski wodowskaz prezentuje się z rzeki, o czym mogą zaświadczyć miłośnicy turystyki kajakowej. Otoczenie wodowskazu zostało zrewi­ta­li­zowane i dziś prezentuje się dużo lepiej. Dzięki czemu wędrujący nadbu­żańskim szlakiem turyści piesi, kolarze szlakiem rowerowym Green Velo lub przybi­jający na niewielkiej plaży kajakarze (poniżej wodowskazu), mają do dyspo­zycji teren na krótki odpoczynek.

Wiata nad Bugiem koło włodaw­skiego wodowskazu.

Kajaki na Bugu we Włodawie można zobaczyć na starych, przed­wo­jennych zdjęciach pokazanych na tablicy infor­ma­cyjnej koło altanki z napisem “Wodowskaz na rzece Bug we Włodawie 378,3km — we Włodawie)

My propo­nujemy przepłynąć sobie kajakiem trasę z Sobiboru na włodawski wodowskaz i zobaczyć jeszcze po drodze trójstyk granic w okolicy Orchówka.

Przystanek podczas spływu przy wodowskazie we Włodawie , który mierzy stan wody na Bugu Fot. Kamila Lis

Stan wody na Bugu we Włodawie — historia pomiarów zaczyna się 1 stycznia 1897 r., kiedy to założono pierwszy włodawski wodowskaz, usytu­owany przy nieist­nie­jącym już moście z 1887r. linii kolejowej Chełm – Brześć. W 1922 r. obser­wacje stanów Bugu podjęto na nowym wodowskazie łatowym, w pobliżu mostu drogowego to jest 5,5 km z dół rzeki od mostu kolejowego. Wodowskaz ten został znisz­czony wiosną 1940 r., a następnie odbudowany jesienią tegoż roku. Po II wojnie światowej wodowskaz odbudowano 22 lutego 1946 r., chociaż pomiary prowa­dzono od grudnia 1945 r. na wolnym profilu rzeki. Nowy, do dzisiaj funkcjo­nujący wodowskaz skośny w odległości 40 m w dół rzeki od poprzed­niego, oddano do użytku 1 października 1965r.

Miejsce lokali­zacji pierw­szego wodowskazu – pozosta­łości mostu kolejowego z 1887 r. Fot. Józek Tworek

Poziom Bugu we Włodawie

Niewielu turystów zwraca uwagę na niepo­zorną, niewielka budowlę, położoną na skarpie, kilka metrów od wodowskazu. Jest to obudowa nowocze­snego urządzenia, na którym faktycznie wykonywane są pomiary stanu wody na Bugu – oddanego do użytku 14 maja 1970 r. limni­grafu. Limnigraf jest samopi­szącym (rejestru­jącym) wodowskazem, służącym do ciągłej rejestracji stanu wody.

Codziennie na Bugu we Włodawie — włodawski wodowskaz 24/7 bez przerwy w akcji

Codziennie o 12.00 podawane są przez Polskie Radio, komunikaty Instytutu Meteoro­logii i Gospo­darki Wodnej o stanie wody na Bugu we Włodawie. Przed spływem warto zapoznać się z aktualnym poziomem, korzy­stając ze strony LUW

Stan wody Bugu z odczytu wodowskazów nie są tożsame z głębo­kością rzeki. Zwykle stopa wodowskazu (szcze­gólnie łatowego) jest mocno osadzona w gruncie poniżej dna rzeki. Znajomość stanu wody jest bardzo ważna dla miesz­kańców nadbu­żań­skich miejsco­wości, szcze­gólnie w momencie stanów ostrze­gaw­czych,  a przede wszystkim stanów alarmowych.

Stan wody na Bugu we Włodawie

oznaczenie na wodowskazie kolorem czarnym:

- strefa stanów niskich — do 128 cm,
— strefa stanów średnich — od 128 cm do 209 cm
— strefa stanów wysokich — od 209 cm do 250 cm

oznaczenie na wodowskazie kolorem niebieskim:

- stan ostrze­gawczy — od 250 cm do 350 cm,

oznaczenie na wodowskazie kolorem czerwonym:

- stan alarmowy — powyżej 350 cm.

Na podstawie analizy prowa­dzonych od ponad 50 lat pomiarów ustalono średni poziom stanu wody na Bugu we Włodawie na 156 cm. Dzięki syste­ma­tycznie prowa­dzonym pomiarom ustalono również, iż od 1951 r. najniższy stan wody – 62 cm odnotowano 4 i 5 sierpnia 1963 r. a najwyższy – 506 cm na wiosnę następnego roku, a dokładnie 8 kwietnia 1964 r.

Doświad­czeni kajakarze, przed wyruszeniem na Poleski Szlak Bugu, korzy­stając z komuni­katów meteo wiedzą, że przy stanach zbliżonych do średniego, spływ tą rzeką jest najbar­dziej relaksowy – prąd średni, dosta­teczna liczba wygodnych, piasz­czy­stych plaż na przystanki itp. Różnica zaledwie 50 cm stanu wody powoduje już diame­tralnie różne warunki uprawiania turystyki kajakowej, często mamy wrażenie, że jeszcze nie tak dawno płynę­liśmy zupełnie inną rzeką. Oprócz przewi­dy­wania stanu rzeki na szlaku kajakowym Poleskiej Doliny Bugu na podstawie prognoz  opadów i komuni­katów radiowych mamy też jedną niewiadomą w postaci możli­wości gwałtownego opróż­niania zbior­ników na Bugu w dorzeczu górnego jej biegu na Ukrainie — głównie pod Dobro­tworem.

Na Bugu we Włodawie — włodawski wodowskaz. Fot. Józek Tworek

Wodowskaz we Włodawie 

Doskonałą i niepo­wta­rzalną pamiątką pobytu każdego turysty nad Bugiem we Włodawie jest specjalny certy­fikat wydawany przez włodawską Infor­mację Turystyczną – wystarczy być przy wodowskazie, odczytać stan wody i udać się po certy­fikat.

Spływy kajakowe we Włodawie 

Od bardzo wielu lat organi­zujemy spływy kajakowe w powiecie włodawskim, z uwzględ­nieniem ważnego na Bugu miasta Włodawa. Więcej na temat naszej oferty dowie­dziecie się tutaj.

Opraco­wanie: Józef Tworek
Artykuł ukazał się w w tygodniku “Nowy Tydzień” nr 37 z 14–20.09.2009 r.

Korekty: Marek Pomietło (aktuali­zacja  infor­macji marzec 2021r.)

Dodatkowe infor­macje o pomiarach wody na Bugu i Włodawie znaleźć można na stronie IMGW  (lub link2 Na Bugu we Wlodawie.pdf) w artykule pani mgr Barbary Kieloch. Polecamy.