Archiwum: Brodacze ze Sławatycz

Tradycja Brodaczy w Sława­ty­czach to unikalny zwyczaj, który od pokoleń przyciąga uwagę zarówno miesz­kańców, jak i turystów. W ostatnich trzech dniach grudnia, na ulicach Sławatycz pojawiają się Brodacze – lokalni przebie­rańcy, którzy w charak­te­ry­stycznych strojach symbo­licznie żegnają stary rok.

Historia i znaczenie tradycji Brodaczy ze Sławatycz

Początki tej tradycji sięgają niepa­miętnych czasów. Nawet najstarsi miesz­kańcy Sławatycz wspominają, że o Broda­czach opowiadali im ich dziad­kowie. Nazwa “Brodacze” pochodzi od długich bród wykonanych z lnianego włókna, które symbo­lizują długie życie, doświad­czenie oraz bogactwo przeżyć. Choć dokładne pocho­dzenie tego zwyczaju nie jest znane, stał się on nieod­łącznym elementem kultury Sławatycz.

Brodacze ze Sławatycz — przygotowania do obchodów

Przygo­to­wania do tego wyjąt­kowego wydarzenia rozpo­czynają się z początkiem adwentu. Dziew­częta tworzą kolorowe kwiaty z bibuły, podczas gdy chłopcy wykonują maski i poszukują odpowiednich kożuchów. Takie zaanga­żo­wanie społecz­ności lokalnej podkreśla wagę i znaczenie tej tradycji w życiu miesz­kańców.

Strój sławatyckiego Brodacza

Strój Brodacza jest bogaty w symbolikę i składa się z kilku charak­te­ry­stycznych elementów:

- Maska — twarz zakrywa pomarsz­czona maska ze skóry z długą brodą i wąsami. Usta i otwory na oczy są oblamowane czerwonym materiałem.

- Nakrycie głowy — wysoki, około 80-centy­me­trowy kapelusz ozdobiony kolorowymi kwiatami z bibuły i długimi wstążkami.

- Ubiór — długi kożuch barani, noszony futrem na zewnątrz, symbo­li­zujący ciepło i ochronę.

- Dodatki — garb i długi kij w ręku symbo­lizują starość oraz trud mijającego roku. Ręce i nogi owinięte są słomą, podwiązaną powró­słami.

Przebieg obchodów sławatyckich Brodaczy

W ostatnich dniach grudnia, po Świętach Bożego Narodzenia, dzieci wcielają się w role Brodaczy, wprowa­dzając radosną atmosferę na ulicach Sławatycz. Dorośli dołączają 31 grudnia, tworząc dwie grupy kolęd­ników. Pierwsza wyrusza z ulicy Kodeń­skiej, a druga z Włodaw­skiej. Obie grupy spotykają się przy kościele, gdzie uczest­niczą w nabożeń­stwie kończącym mijający rok. Podczas kolędo­wania śpiewają trady­cyjne kolędy, takie jak “Powstań Dawidzie” oraz “Wesołą nowinę dziś ogłaszamy”, składając przy tym noworoczne życzenia miesz­kańcom.

Znaczenie społeczne i kulturalne Brodaczy ze Sławatycz

Tradycja Brodaczy odgrywa ważną rolę w życiu społecz­ności Sławatycz. Zebrane podczas kolędo­wania datki przezna­czane są na cele społeczne, takie jak budowa Domu Ludowego, zakup sprzętu strażac­kiego czy organów kościelnych. Mimo upływu lat, zwyczaj ten jest nadal kulty­wowany, a dzięki staraniom lokalnych insty­tucji, takich jak Gminny Ośrodek Kultury, tradycja ta jest pielę­gnowana i przeka­zywana kolejnym pokoleniom.

W 2021 roku zwyczaj “Brodaczy ze Sławatycz” został wpisany na Krajową Listę Niema­te­rialnego Dziedzictwa Kultu­rowego, co podkreśla jego unikalność i wartość dla polskiego dziedzictwa kultu­rowego.

Tradycja Brodaczy w Sława­ty­czach to nie tylko barwne widowisko, ale przede wszystkim żywy element kultury, który integruje społeczność i przypomina o bogatej historii regionu.

Obejrzyj film o Broda­czach ze Sławatycz:

Uzupeł­nieniem infor­macji na temat Brodaczy z pewnością będzie artykuł Lecha Ścibora — Rylskiego.